دیدگاه ها

بایگانی

احساس طلبکاری از خداوند ـ تبارک و تعالی ـ سد اصلی کمالات معنوی است.

بسم الله الرحمن الرحیم دعای «یا من أرجوه لکل خیر ...» را همه شنیده‌اید که هر روز در ماه مبارک رجب بعد از نمازها خوانده می‌شود. مضمون این دعا در یک مورد دیگری هم نقل شده است که مرحوم کلینی ـ رضوان الله علیه ـ آن در کافی را نقل می‌کند: «جهم بن أبي جهمة عن أبي جعفر رجل من أهل الكوفة كان يعرف بكنيته قال: قلت لأبي عبد الله ع علمني دعاء أدعو به فقال نعم قل يا من أرجوه لكل‏ خير و يا من آمن سخطه عند كل عثرة و يا من يعطي بالقليل الكثير يا من أعطى من سأله تحننا منه و رحمة يا من أعطى من لم يسأله و لم يعرفه صل على محمد و آل محمد و أعطني بمسألتي من جميع خير الدنيا و جميع خير الآخرة فإنه غير منقوص ما أعطيتني و زدني من سعة فضلك يا كريم‏».[1] در این روایت جهم بن ابی جهمه از شخصی به نام ابی جعفر که از اهالی کوفه است، نقل می‌کند که به امام صادق ـ علیه السلام ـ گفته است دعایی به من یاد بدهید که من دعا بخوانم. حضرت این دعا را به او یاد دادند؛ اما این دعایی که در روزهای ماه مبارک رجب وارد شده است، ظاهراً اصلش از کتاب اقبال سید بن طاووس ـ رضوان الله علیه ـ است. روای دعا فردی است به نام محمد بن ذکوان(زکوان) که به محمد سجاد معروف بوده است. گویا وقتی به سجده رفت، آن قدر گریه کرد تا نابینا شد به همین جهت به او سجاد می‌گفتند. این فرد می‌گوید: به حضرت عرض کردم الآن ماه رجب است. دعایی در این ماه به من یاد بدهید که خدا به سبب آن به من منفعت بدهد. حضرت فرمودند: «اکتب بسم الله الرحمن الرحیم»[2] و بعد فرمودند: در هر روز و در هر شب از رجب و در دنبالۀ نمازهایت در روز و شب این دعا را بخوان. از این عبارتی که در اقبال آمده است، استفاده می‌شود که اولاً دعا فقط برای بعد از نماز نیست و صباحاً و مساءً در ماه مبارک رجب هر چند در خارج از نماز، خوب است خوانده شود و ثانیاً اینکه فرموده است اعقاب صلواتک یعنی بعد از نمازها قطعاً تک تک نمازهای واجب را دربر می‌گیرد و این طور هم نیست که در بین ما رایج است. ما نمازهای ظهر و عصر می‌خوانیم و بعد از ظهر این را می‌خوانیم یا نماز مغرب و عشاء که فقط بعد از مغرب این دعا را می‌خوانیم در حالی که باید بعد از هر نمازی بجوانیم. این را رعایت کنید تا مردم یاد بگیرند. مردم فکر می‌کنند در بین ظهر و عصر فقط بعد از ظهر باید خواند و یا فقط در بین نماز مغرب و عشا باید خواند. این‌ها را باید به مردم بگویید. در ادامه فرمودند: «يا من أرجوه لكل خير، و آمن سخطه عند كل شر، يا من يعطي الكثير بالقليل، يا من يعطي من سأله، يا من يعطي من لم يسأله و من لم يعرفه تحننا منه و رحمة، أعطني بمسألتي إياك جميع خير الدنيا و جميع خير الاخرة، و اصرف عني بمسألتي إياك جميع شر الدنيا و شر الاخرة، فإنه غير منقوص ما أعطيت، و زدني من فضلك يا كريم.»[3] در ابتدا حضرت می‌فرمایند: یا مَنْ اَرْجُوهُ لِکُلِّ خَیْرٍ وَ آمَنُ سَخَطَهُ عِنْدَ کُلِّ شَرٍّ. ای کسی که ما به تو امید داریم برای هر خیری. توجه دارید که در سورۀ حمد می گوییم: «الْحَمْدُ لِلَّهِ رب العالمین»[4] معنای آیه این است که تمام ستایش‌ها و بلکه جنس ستایش از آن خدا ـ تبارک و تعالی ـ است. در اینجا هم معنای جمله این است که همۀ خیرات از ناحیۀ خدا ـ تبارک و تعالی ـ است منشأ هر خیری او است و هر جا خیری هست فعل او است؛ کار او است. یا مَنْ اَرْجُوهُ لِکُلِّ خَیْرٍ ناظر به این نکته است. این خودش یکی از جلوه‌های توحید است جلوۀ مهمی که به توحید افعالی مربوط می‌شود و معمولاً مشکل جدی ما در این همین مرتبه از توحید است. وَ آمَنُ سَخَطَهُ عِنْدَ کُلِّ شَرٍّ. این آمَنُ یک معنایش این است که من ایمان دارم به سخط تو عِنْدَ کُلِّ شَرٍّ ؛ یعنی معتقدم که در هر شری غضب و سخط تو پیدا می‌شود و شاید به معنای دعا باشد. در واقع که من خودم را در امان می‌بینم از سخط تو عِنْدَ کُلِّ شَرٍّ . دعا و خواستن است در قالب إخبار و جمله خبری؛ یعنی آن موقعی که شری اتفاق می‌افتد، من را از سخطت در امان نگه دار. در آن نقلی که در کافی وارد شده به جای کل شرّ دارد «کل عثرة» یعنی همۀ لغزش‌ها که خیلی خفیف تر از شر است. شر، یک معنای گسترده است. در این عبارت عند کل شر همۀ شرور را در بر می‌گیرد و آن عبارت فقط عثرات یعنی لغزش‌ها را در برمی گیرد که اگر همین عثرة باشد، این معنای دوم (دعا و خواستن) که عرض کردم واضح تر می‌شود؛ یعنی من در امان هستم ـ نه ایمان دارم ـ از سخط تو در لغزش‌ها؛ زیرا در امان بودن در هنگام پدید آمدن هر شری: عِنْدَ کُلِّ شَرٍّ تعبیر سنگین تری است از در امان ماندن در هنگام لغزش‌ها. با این جملات در واقع ما از خداوند ـ تبارک و تعالی ـ را از جنبۀ رحمتش خطاب می‌کنیم. یا مَنْ یُعْطِی الْکَثیرَ بِالْقَلیلِ. ای خدایی که خیلی می‌دهی در برابر اندکی که انجام می‌دهیم که آن اندک کاری که ما می‌کنیم، در مقابل نعمت‌هایی که به ما داده ای، هیچ نیست؛ حتی این کارهایی که ما می‌کنیم، خودش نعمت الهی است. اگر ما یک عبادتی می‌کنیم؛ به یک کسی کمکی می‌کنیم، خود این‌ها نعمتی است از سوی خدا ـ تبارک و تعالی ـ خود این‌ها در واقع اعطای الهی است و جزء همان یا مَنْ یُعْطِی الْکَثیرَ بِالْقَلیلِ. ناشکریم و همیشه احساس می‌کنیم که مثلاً ما لیاقت خیلی بیشتر از این‌ها را داشتیم و این احساس طلبکاری از خداوند ـ تبارک و تعالی ـ سد اصلی کمالات معنوی است. ما در لفظ می گوییم که خدا ـ تبارک و تعالی ـ خیلی مهربان است و ما کاری نکردیم؛ ولی خیلی به ما داده است. این‌ها همه لفظ است و واقعاً ایمانمان این نیست. به همین دلیل مثلاً اگر کسی یک چیزی دارد که ما نداریم، شاکی هستیم که چرا به ما ندادی و فکر می‌کنیم که یک لیاقتی داشتیم و یک طلبی داریم. گفتن این الفاظ آسان است و ما هم می گوییم؛ ولی ایمان داشتن به آن سخت است. ما در خیلی از موارد ایمانمان غیر از الفاظمان است. چه بسیار مطلبی را به زبان می گوییم و صرفاً لقلقۀ زبان است و واقعاً خودمان معتقد نیستیم. بنده خودم را عرض می‌کنم. ما که از خداوند ـ تبارک و تعالی ـ نخواستیم؛ خواستن به معنای واقعی و واقعاً او را نشناختیم. من که خودم را عرض می‌کنم نه این که ما تواضع می‌کنیم و از این حرف‌ها نه واقعاً بنده خودم رو عرض می‌کنم. اصلاً من خدا ـ تبارک و تعالی ـ را نشناختم. ما بحث کلامی، فلسفی و روایت و آیه داریم و ما این حرف‌ها را می گوییم و گفتن معنای این الفاظ و بیان کردن معنای آن‌ها و استدلالاتش را توضیح دادن این‌ها مرتبه ای است از مراتب معرفت؛ ولی آن معرفت واقعی که واقعاً معرفت نسبت به الله ـ تبارک و تعالی ـ پیدا شود و از آن بالاتر ایمان واقعی به ذات ربوبی خداوند ـ تبارک و تعالی ـ پیدا کند، ما به آن مرتبه نرسیدیم. ما حتی به اندازه ای نرسیدیم که این شایستگی را پیدا کنیم که از خداوند ـ تبارک و تعالی ـ چیزی بخواهیم که اگر کمی همین را تجربه می‌کردیم، ، آثارش را می‌دیدیم؛ دیگر چه رسد به مرتبه مرتبۀ شناخت خدا ـ تبارک و تعالی ـ و درک مقام ربوبی. یکبار مرحوم آقای بهاءالدینی ـ رضوان الله علیه ـ می‌فرمود: شما یک نفر مثل امام ـ رضوان الله علیه ـ دارید، این همه آثار ـ به تعبیر ایشان این همه سر و صدا ـ در دنیا دارید. اگر ده نفر مثل امام ـ رضوان الله علیه ـ داشتید چه می‌شد! اینکه ما به جایی برسیم که واقعاً خداوند ـ تبارک و تعالی ـ راو بشناسیم، کار مشکلی است. به گمانم امام ـ رضوان الله علیه ـ فرمود: یکی از بزرگان داشت از دنیا می‌رفت. لحظۀ مرگش این جمله را گفته بود که من خیلی کار داشتم و هنوز کارهای زیادی را باید انجام می‌دادم و بچه‌هایم را چه بکنم و زندگی و... . خدا خیلی به من ظلم می‌کند که این طور دارم می‌روم! این آدم مثل بنده سال‌ها از این حرف‌ها که ما می‌زنیم، زده بود؛ ولی گویا ته دلش همانی بوده است که آن دقیقۀ رفتن داشت می‌گفت. مواظب باشیم وقتی این دعاها را می‌خوانیم، خیلی سعی کنیم با معنای دعاها ارتباط برقرار کنیم. یا مَنْ یُعْطی مَنْ سَئَلَهُ. کسی که از او بخواهد می‌دهد خدا ـ تبارک و تعالی ـ فرموده است: «أدعونی استجب لکم»[5] اگر جملۀ جزاء نیست؛ اگر این استجابت نیست، معنایش این است که آن شرط حاصل نشده است و ما واقعاً از خدا ـ تبارک و تعالی ـ نخواسته‌ایم. بله ما می‌خواهیم؛ اما همه‌اش در حد لفظ است و اتفاقاً دائم هم مطالبه می‌کنیم! مثل این بچه گنجشک‌ها که دائماً دهانشان باز است تا یکی در حلقشان غذا بریزد. ما هم یکسره می گوییم خدایا بده و هر چی هم بدهد، همچنان می گوییم بده؛ اما بر این گفته‌های أدعونی صدق نمی‌کند صرف الفاظ است و عادت ما شده است. به قلب رساندن این مفاهیم کار سختی است. مرحوم آقای بهاء الدینی ـ رضوان الله علیه ـ می‌فرمود: تجربه کنید که تجربه بالاترین راه به دست آوردن علم است. در حد یک تمرین بگوییم وقتی که واقعاً مشکلی دارید و می‌خواهید آن مشکلتان حل بشود و مشکلی است که واقعاً در حلش مستأصل شده‌اید، در یک جای مناسبی مثل مسجد یا حرم با یک جایی که آمادگی شما بیشتر باشد، به سجده بروید و دائم سبحان الله سبحان الله بگویید همین ذکری که ما زیاد می گوییم و معنایش را هم نمی‌فهمیم. سبحان الله تنزیه خدا ـ تبارک و تعالی ـ است؛ یعنی باور به اینکه خداوند ـ تبارک و تعالی ـ هیچ ظلمی به ما نمی‌کند و هر چه می‌کند عین عدل است. هیچ برای ما کم نمی‌گذارد و علمش هم مطلق است و چیزی نیست که نداند. این سبحان الله را آن قدر بگویید تا آن مفهوم سبحان الله آن تنزیه ربوبی به قلبتان برسد؛ یعنی واقعاً احساس کنید در قلبتان این باور هر چند برای یک لحظه ایجاد شده است؛ چون ما نمی‌توانیم بعضی از این حالت‌ها را نگه داریم و این‌ها به این سادگی برای ما ملکه نمی‌شود. اگر به قلب برسد، همان لحظه ای که می‌رسد، آثارش در شما همان جا پیدا می‌شود؛ یعنی قلب یک رقتی پیدا می‌کند و قاعدتاً اشک جاری می‌شود و حال شما قاعدتاً منقلب می‌شود که این‌ها علائم ظاهری و اولی است. آن گاه ببینید که آن حاجت شما برآورده می‌شود یا نه؟ من این را در یک جمعی در منطقۀ پیشوای ورامین 25 سال پیش در ایام 15 خرداد گفتم. فردای آن روز یکی از جوان‌های آن جمع همان جا در پیشوا، آمد به من گفت حاج آقا من این را تجربه کردم و همین طور که شما گفتی، شد. گفتم بله من می‌دانستم که می‌شود. شما هم این یا مَنْ یُعْطی مَنْ سَألَهُ را تجربه کنید و ببینید خدا ـ تبارک و تعالی ـ می‌دهد. یا من یعطی من لم یسأله و لم یعرفه تحنناً منه و رحمةً. حتی به کسی که نخواسته و یا خواسته در حد لفظ و واقعاً مطالبه نکرده و حتی کسی که خداوند ـ تبارک و تعالی ـ را هم نشناخته است، به همۀ این‌ها می‌دهد؛ البته از روی محبت و رحمتش. این دعاها درس هستند برای ما. ما از این دعا این استفاده را می‌کنیم که وقتی می‌خواهیم چیزی را از خداوند ـ تبارک و تعالی ـ مطالبه کنیم، باید اول خودمان را آماده کنیم و توجه پیدا کنیم با چه کسی صحبت می‌کنیم و از چه کسی مطالبه می‌کنیم. توجه به اینکه مخاطب ما کیست و چه خصوصیتی دارد، در اجابت دعای خیلی مؤثر است. گاهی عوام معنای این دعاها را نمی‌فهمند و مانند یک ورد بر زبان جاری می‌کنند و انگار نه انگار که معنایی دارد. ما هم که یک معنای ظاهری از آن‌ها می‌فهمیم، بیشتر توجه مان به مطالبات خودمان است در حالی که قبل از آن باید توجه کنیم از چه کسی مطالبه می‌کنیم و او چه خصوصیاتی دارد. در نماز هم انسان قبل از نماز چند لحظه ای توجه کنیم که الآن من می‌خواهم وارد نماز شوم و مخاطب من کیست. در برخی روایات آمده است که امام صادق ـ علیه السلام ـ می‌فرماید شما وقتی می‌خواهید پیش سطانی بروید و از او چیزی بخواهید، چقدر قبل از آن فکر می‌کنید که چگونه از او بخواهید و با چه بیانی بخواهید که حاجت شما برآورده شود و بعد وقتی آنجا می‌روید، شش دانگ حواستان به نوع رفتارتان است که کاری نکنید که موجب ناراحتی سلطان شود و بلکه کاری بکنید که موجب جلب توجه او شود. موقع حرف زدن تک تک کلماتتان را در نظر دارید تا حرفی را بی حساب نزنید. حضرت در آنجا می‌فرماید حال که حاجتی را دارید دو رکعت نماز بخوانید و چیزی را به عنوان صدقه بدهید و آن حاجت را مطالبه کنید. بعد در آن روایات این مضمون هست که در محضر الاهی به آن اندازه ای بخواهید که وقتی می‌خواهید بروید نزد سلطان و مطالبه کنید و باور شما این است که او می‌تواند مشکل شما را حل کند. حداقل به آن اندازه باور به خداوند ـ تبارک و تعالی ـ و توجه داشته باشید. این سلطان هر چه قدر هم ابر قدرت باشد، دماغش را بگیری، می‌میرد! این سلطان که قدرتی از خودش ندارد؛ چیزی نیست؛ خودش گمان می‌کند که خبری هست حال که آن طرف خدای قادر مطلق است. اگر می‌خواهیم بدانیم که باور داریم یا خیر، ببینیم که وقتی در نماز با خدا ـ تبارک و تعالی ـ صحبت می‌کنیم مثل گفتگو با سلطان است یا حتی پایین تر گفتگو با یک مسئول معمولی است که کار ما دست او افتاده است و می‌خواهیم از او کمک بگیریم؟ به نظر من در این دعا و در سایر دعاها یک بخشی از دعا در واقع نوعی جلب توجه نسبت به خداوند ـ تبارک و تعالی ـ است. گویا می‌خواهیم توجه خدای تبارک و تعالی را به خودمان جلب کنیم درحالی که خداوند ـ تبارک و تعالی ـ نسبت به ما غفلت ندارد که بخواهد توجهش به ما جلب شود؛ او که نیاز به تلنگر ما ندارد. میان عاشق و معشوق هیچ پرده حائل نیست...[6] پس نکته ای باید باشد. این است که مشکل خود ما هستیم. تو خود حجاب خودی حافظ از میان برخیز.[7] خدا ـ تبارک و تعالی ـ از خود ما به ما نزدیک تر است. مشکل این است که ما خدایی را که این قدر به ما نزدیک است، نمی‌بینیم. بیدلی را همه احوال خدا با او بود * او نمی دیدش از دور خدا با می‌کرد[8] در حقیقت همه این‌ها برای این است که من به خدا ـ تبارک و تعالی ـ توجه کنم نه اینکه او به من توجه کند. بفهمم با چه کسی صحبت می‌کنم و مخاطبم چه خصوصیاتی دارد. وقتی انسان می‌خواهد و مطالبه کند، نباید کم بخواهد. در نقلی که در کافی آمده است تفاوت در تعبیر وجود دارد از جمله اینکه در اینجا یک صلوات هم دارد که در دعای ماه رجب نیست. همچنین اینجا کلمۀ «من» داریم؛ ولی در دعای رجب من نداریم آن «من» من تبعیضیه است و معنایش این است که‌ از همۀ خیرات دنیا و آخرت به من بده؛ یعنی حظی از آن را حداقل بده؛ نه اینکه همۀ آن را. در این در این دعای ماه مبارک رجب دارد: أعطني بمسألتي إياك جميع خير الدنيا و جميع خير الاخرة.[9] یعنی همۀ آن خیرات را به من بده. اینجا سؤالی وجود دارد. اینکه همۀ خیر دنیا و همۀ خیر آخرت را به من بده و همۀ شر دنیا و همۀ شر آخرت را از من دور کن، اصلاً معنادار است؟ مگر حضرت همۀ خیر دنیا آ داشت؟ و همۀ شر دنیا از جمله بیماری و فقر از حضرت دفع شد؟ آیا حضرت در شعب ابی طالب گرسنگی نکشیدند؟ در جنگ‌ها مجروح نشدند؟ سنگ بر دهان مبارکش نزدند و دندانش را نشکستند؟ مصیبت مرگ فرزند ندیدند؟ این‌ها همه شرور دنیا هستند. دیگر انبیاء ـ علیهم السلام ـ نیز مبتلا شدند و به طریق اولی شهدا و صدیقین و صالحین و بقیۀ مردم هم مبتلا می‌شوند. پس این درخواست نشدنی برای چیست. یک احتمال در پاسخ می‌توان مطرح کرد که اگر انسان به ایمان برسد، در پرتو ایمان همۀ خیر دنیا به او می‌رسد و همۀ شر دنیا از او دور می‌شود؛ زیرا برای مؤمن واقعی بیماری و فقر و مصیبت شر نیست و همه‌اش خیر است؛ چون او با بیماری و فقر و مصیبت مقام پیدا می‌کند و همه‌اش خیر است فقط ظاهرش شر است؛ ظاهرش این است که مصیبت دیده است؛ ظاهرش این است که در شعب ابی طالب گرسنگی می‌کشد؛ ظاهرش این است که دندان مبارک شکسته است؛ ولی باطنش چقدر نعمت داده می‌شود. همچنان که برای کسی که از نعمت ایمان بی بهره است، سلامتی‌اش شر است. فکر می‌کند که خیر است؛ زیرا سلامتی باعث می‌شود انسان بیشتر گناه کند. ثروتش شر است؛ چون باعث طغیان وی می‌گردد؛ چنان که در قرآن وارد شده است: «وَ لا يَحْسَبَنَّ الَّذينَ كَفَرُوا أَنَّما نُمْلي‏ لَهُمْ خَيْرٌ لِأَنْفُسِهِمْ إِنَّما نُمْلي‏ لَهُمْ لِيَزْدادُوا إِثْماً وَ لَهُمْ عَذابٌ مُهين»[10]‏ می‌فرماید به بعضی‌ها مهلت می‌دهیم که بیشتر در غفلت و طغیان خود فرو روند. بنابر این روح این دعا مطالبۀ ایمان است که اگر آن را دادند دیگر هیچ نقصی ندارد؛ فإنه غير منقوص ما أعطيت‏. امام حسین ـ علیه السلام ـ همه چیز برایش خیر بود. درست است که کربلا مصیبت و فاجعه بود؛ ولی همه‌اش برای او نعمت و خیر است. برای همین است که به او آن مقامات داده می‌شوند که در زیر قبه‌اش دعا مقبول است و تربتش شفا می‌دهد. نکتۀ آخر اینکه عبارتی که مرحوم حاج شیخ عباس ـ رضوان الله علیه ـ دربارۀ نحوۀ خواندن این دعا در مفاتیح آورده است دو پهلو است و برخی آن را به دو گونه آن را تفسیر می‌کنند. طبق این عبارتی که در اقبال نقل شده است، بعد از این که حضرت به این جای دعا رسید محاسن مبارک را با دست چپش را گرفت و انگشت اشاره دست راست را تکان می‌داد و در همین حال آن دعایی که گذشت را خواند و بعد از آن دعا این عبارت «يا ذا الجلال و الإكرام يا ذا النعماء و الجود، يا ذا المن و الطول، حرم شيبتي على النار»[11] را فرمودند. می‌خواهم بگویم که این حالت حضرت در دعا فقط مربوط به قسمت یا ذالجلال نیست از اول دعا حضرت چنین کردند و این بخلاف رویۀ رایج در بین مردم است که فقط برای قسمت آخر این حالت را به خود می‌گیرند. در حقیقت اول حضرت دعا را به او یاد دادند و فرمودند: اکتب بسم الله الرحمن الرحیم... و بعد خودشان همین دعا را در هیبت دعا خواندن نه در هیبت آموزش به او، خواندند. در آنجا بود که حضرت محاسن رو به دست گرفتند و این دست رو بر نداشتند تا این که پشت دستشان خیس شد از اشک چشمشان تا آخر دعا که این حال اهل بیت ـ علیهم السلام ـ بوده است در دعا و حال ما هم در دعا معلوم است! نتیجه اینکه این حالت در دعا اصلاً جز دعا محسوب نمی‌شود؛ هر چند تبعیت از حضرت در این امر مطلوب است؛ البته به همان شکلی که عرض کردیم.[12] [1]. الكافي (ط - الإسلامية)، ج ‏2، ص 585. [2]. الإقبال بالأعمال الحسنة (ط - الحديثة)، ج ‏3، ص 211. [3]. همان. [4]. الحمد، 2. [5] . غافر، 60. [6]. دیوان حافظ شیرازی. [7]. همان. [8]. همان. [9]. الإقبال بالأعمال الحسنة (ط - الحديثة)، ج‏ 3، ص 211. [10]. آل‏ عمران، 178. [11]. الإقبال بالأعمال الحسنة (ط - الحديثة)، ج‏ 3، ص 211. [12]. بیانات آیت الله هادوی تهرانی ـ دامت برکانه ـ در ابتدای دروس خارج فقه و اصول در تاریخ 16/2/93

اخبار

بایگانی

سخنرانی آیت الله هادوی تهرانی در بیست‌‌وپنجمین همایش بانکداری اسلامی

حضرت آیت الله هادوی تهرانی دیروز دوشنبه مورخ 10/6/93 ساعت 16 در بیست‌‌وپنجمین همایش بانکداری اسلامی در مرکز همایش‌های بین‌المللی صدا و سیما به ایراد سخنرانی پرداختند. به گزارش واحد سردبیری مؤسسه رواق حکمت، این همایش با هشت نشست و دو میزگرد تخصصی روزهای دهم و یازدهم شهریور از 8:30 صبح و با حضور اساتیدی چون عثمان احمد بابیکر، سیدعبدالحمید الجنید، ... و شخصیت های مطرح نظام در مرکز همایش‌های بین‌المللی صدا و سیما برگزار شد. بر این اساس و پیرو هماهنگی های صورت گرفته، حضرت آیت الله هادوی تهرانی ضمن حضور در این همایش در خصوص «بانکداری بدون ربا از منظر اقتصاد اسلامی» در ساعت 16 به ایراد سخنرانی پرداختند[i]. اخبار تکمیلی متعاقبا اعلام خواهد شد. دفتر آیت الله هادوی تهرانی [i] . لینک مرتبط: خبرگزاری بین المللی قرآن (ایکنا)

افراطی گری غیر دینی خطری برای دین

نهمين دور گفت‌وگوي ديني مركز گفت‌وگوي اديان و تمدن‌هاي سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامي و كليساي ارتدكس روسيه صبح امروز سه شنبه 4 شهريور، با سخنرانی حضرت آیت الله هادوی تهرانی، جمع بندی مباحث و قرائت بیانیه مشترک در ساعت 13 به کار خود خاتمه داد. به گزارش واحد سردبیری مؤسسه رواق حکمت، امروز سه شنبه مورخ 4/6/93 حضرت آیت الله هادوی تهرانی در مراسم اختتامیه این نشست که ریاست آن را نیز به عهده داشتند، از ساعت 20/11 تا 30/12 در خصوص «افراطی گری غیر دینی خطری برای دین» به ایراد سخنرانی پرداختند، که خلاصه سخنان ایشان به این شرح است: بی شک افراطی گری مورد انکار هر دین الهی و بلکه هر تفکر سالم و معقولی است. در دنیای کنونی حوادث باعث شده است، افراطی گری در شکل اسلامی آن دیده شود؛ فجایع اخیر به دست گروهک تروریستی "داعش" نمونه معاصر این امر است. در واقع افراطی گری در دایره اسلام محدود نمی شود و ما در گذشته و حال شاهد اشکال متنوعی از این امر در بین ادیان الهی و غیر الهی بوده و هستیم. صحنه های غمبار غزه این روزها در فلسطین اشغالی نمونه ای از افراطی گری یهودی است که توسط صهیونیست ها اعمال می شود. حوادث میانمار و کشتار مسلمانان توسط بوداییان افراطی شاهد معاصری بر افراطی گری دینی در ادیان غیر الهی است. البته تاریخ مسیحیت نیز بارها نظاره گر افراطی گری های درد ناک بوده و هست. درگیری های مسیحیان کاتولیک و پروتستان در اروپای مرکزی که هنوز بخشی از آن در مسایل بین انگلستان و ایرلند مشاهده می شود، مثال آشکاری برای این ادعا است . کشتار سیاهان توسط " کوکلوس کلان" ها در آمریکا نیز نمونه دیگری است که ادامه تفکرشان به شکل معاصر در بین مسیحیان " اونجلیکال " که در حک قابل مشاهده است. باید…

دنیای غرب به صورت تخصصی به دنبال اقتصاد اسلامی است/ عده‌ای در داخل علوم انسانی اسلامی را نفی می‌کنند

مدرس دروس خارج فقه و اصول حوزه علمیه قم گفت: دنیای غرب امروز مرجع برخی علوم انسانی اسلامی شده و به صورت تخصصی به دنبال اقتصاد اسلامی است در حالی که عده‌ای در داخل علوم انسانی اسلامی را نفی می‌کنند. به گزارش گروه دانشگاه خبرگزاری فارس، آیت‌الله هادوی تهرانی مدرس دروس خارج فقه و اصول حوزه علمیه قم در جلسه افتتاحیه دوره بانکداری اسلامی که در دانشگاه امام صادق (ع) برگزار شد، به تبیین دیدگاه خود در مورد بانکداری اسلامی پرداخت و با تجلیل از مقام علمی، معنوی شهید آیت الله صدر و پرچمداری وی در زمینه اقتصاد اسلامی، افزود: کتاب «اقتصادنا» شهید صدر با گذشت نیم قرن از تاریخ تالیف آن، هنوز مرجعیت خود را حفظ کرده‌است. وی آغاز ظهور مفهوم بانکداری اسلامی به شیوه علمی در کشور را با تالیف کتاب «البنک لاربوی فی الاسلام» توسط آیت الله شهید صدر دانست و خاطر نشان کرد: مبنای تدوین قانون بانکداری بدون ربا که در سال 61 در کشور که با محوریت مرحوم آیت‌الله رضوانی انجام شد کتاب «البنک لاربوی فی الاسلام» بوده است. تهرانی در ادامه سخنان خود به تفکیک بانکداری بدون ربا و بانکداری اسلامی از نگاه شهید صدر پرداخت و عنوان کرد: ایده‌ای که شهید صدر در کتاب داشت این بود که فعالیت‌های بانکی را از منظر فقهی مورد بررسی قرار دهد و آنجایی که به لحاظ ربا مشکلی دارد برای آن چاره‌ای بیاندیشد. به همین دلیل اسم این کتاب را بانک بدون ربا گذاشت نه بانکداری اسلامی و وی به این نکته توجه داشت که این همان بانک متعارف است که سعی شده آنجایی که به لحاظ فقهی مشکل دارد، برای آن راه حلی ارائه شود. وی با اشاره به ضرورت پرداختن به بانکداری اسلامی و نقص جدی سیستم فعلی بانکی کشور تهیه قانون بانکداری بدون ربا در…

سخنرانی آیت الله هادوی تهرانی در اختتامیه نهمین دور نشست دینی مرکز گفتگوی ادیان و تمدن های سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی و کلیسای ارتدکس روسیه

نهمين دور گفت‌وگوي ديني مركز گفت‌وگوي اديان و تمدن‌هاي سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامي و كليساي ارتدكس روسيه از صبح روز دوشنبه 3 شهريور، به مدت دو روز در محل اين سازمان برگزار مي‌شود و حضرت آیت الله هادوی تهرانی در مراسم اختتامیه این نشست روز سه شنبه از ساعت 20/11 تا 30/12 به ایراد سخنرانی خواهند پرداخت. به گزارش شفقنا به نقل از مهر، نهمين دور گفت‌وگوي اسلامي ـ‌ مسيحي، توسط مركز گفت‌وگوي اديان و تمدن‌هاي سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامي و كليساي ارتدكس روسيه با حضور انديشمندان مسلمان از طرف جمهوري اسلامي ايران و متفكران مسيحي ارتدكس از كشور روسيه و شخصيتهاي فرهگي كشورمان با عنوان اصلي «راهكارهاي دستيابي به فهم مشترك بين اسلام و مسيحيت» امروز دوشنبه ساعت 10 صبح در محل حسينيه الزهرا(س) اين سازمان افتتاح شد. بر اساس اين خبر، افراط‌ گرايي و راه‌هاي مبارزه با آن، اقليتهاي ديني و ضرورت همزيستي مسالمت‌آميز در جهان، تجليل و گراميداشت شهدا از منظر اسلام و مسيحيت، نقد و بررسي هشت دور گفت‌وگوهاي ديني انديشمندان مسلمان ايران و مسيحيان ارتدكس روسيه در طول 17 سال گذشته (فرصت‌ها، چالش‌ها و راهكارهاي ارتقاي همكاري‌ها) به عنوان موضوعات نشست هاي اين دور گفتگو ها تعيين شده‌اند. اعضاي هيئت روسي را انديشمنداني همچون اسقف "فئوفلاکت" جانشين اسقف اعظم كليساي ارتدكس روسيه به عنوان رئيس هيئت، "پروتو یری ولادیسلاو تسیپین"استاد آکادمی دینی، "آرشیماندریت آلکساندر زرکشیف" اسقف کلیساي نیکولایوسکی تهران، "پروتی یری سرگی زواناریاف"دبیر روابط خارجی کلیساي ارتدكس، اسقف "دمیتری صافان‌اف"رئیس بخش ارتباطات بین ادیان کلیساي ارتدكس روسيه،…

شروع دروس خارج فقه و اصول آیت الله هادوی تهرانی

به حول و قوه الاهی، دروس خارج فقه و اصول حضرت آیت الله هادوی تهرانی (دامت برکاته) از روز یکشنبه مورخ 9/6/93 در مدرسه آیت الله العظمی گلپایگانی (ره) مدرس 23 به شرح زیر آغاز می شود. اصول: علم اصول فقه (از ابتدا): شنبه تا سه شنبه فلسفه علم اصول (روش شناسی اصول فقه از ابتدا) (فلسفه علم اصول): چهارشنبه ساعت: 9 صبح (قدیم) فقه: کتاب الحج: شنبه تا سه شنبه کتاب القصاص: چهارشنبه ساعت: 10 صبح (قدیم) دفتر حضرت آیت الله هادوی تهرانی

«بندگی» عصاره همه خوبی‌هاست

سوره حمد نخستین سوره قرآن کریم است که در طی روز در نمازهای یومیه بارها خوانده می‌شود. یکی از آیات آن، آیه «اهدِنَا الصِّراطَ المُستَقیمَ» است؛یعنی ما را به راه راست هدایت کن. اما این صراط مستقیم کجاست؟ چرا این همه تکرار؟ چه کسانی وارد این صراط می‌شوند؟ و ... آیت ا... دکتر هادوی تهرانی، پاسخگوی پرسشهای ما بود. با ما همراه باشید. چرا در هر روز، بارها (حداقل 10 بار) تکرار می‌کنیم «اهدناالصّراط المستقیم»؟ - انسان حرکتی را در زندگی دارد، هر انسانی یک صراطی دارد، صراطی که ما را به نتیجه‌ای که ما برای آن خلق شده‌ایم و آن نهایتی که هدف خلقت ما بود، می‌رساند که آن همان صراط مستقیم است. ما باید دایم حقایق را به خودمان تذکر دهیم. انسان موجودی است که گرفتار غفلت و فراموشی می‌شود و به‌همین طریق بعضی گفته‌اند، ماده اصلی کلمه انسان همان نسیه است و انسان به علت اینکه در زندگی مادی دچار فراموشی می‌شود، انسان نامیده شده است. به‌همین دلیل ما باید همیشه به خودمان تذکر بدهیم و مدام یادآوری کنیم که باید از خدا بخواهیم ما را در این مسیر کمک کند؛ چون رفتن در این مسیر بدون کمک الهی ممکن نیست. از این روست که ما هر روز، هر بار که نماز می‌خوانیم، مأموریم سوره حمد را که در واقع عصاره و چکیده قرآن و نتیجه و ماحصل تمام آیات الهی است، تکرار کنیم که یکی از آن آیات، آیة مبارکه «اهدنا الصراط المستقیم» است که در آن از خداوند درخواست می‌کنیم ما را به صراط مستقیم خودش و مسیر درستش در زندگی هدایت کند. و این توجه دادن به این است که صراط مستقیم یک مفهوم در ذهن نیست، بلکه یک واقعیت عینی است که باید در حقیقت زندگی روزمره ما عینیت یابد. من باید در کار خودم در اداره، رفتار خودم در خانواده، خلوت…

گزارش تفصیلی از سخنرانی آیت الله هادوی تهرانی در جمع اساتید برجسته دانشگاه های اتریش و آلمان

به گزارش واحد سردبیری مؤسسه رواق حکمت، پیرو هماهنگی های صورت گرفته حضرت آیت الله هادوی تهرانی دیروز سه شنبه مورخ 28/05/93 در جمع اساتید برجسته از کشورهای اتریش و آلمان به زبان انگلیسی در خصوص نظریه اندیشه مدون و مباحثی حول این محور به ایراد سخنرانی پرداختند. ابتدا به معرفی اجمالی اساتید برجسته دانشگاه های اتریش و آلمان که در این جلسه حاضر بودند می پردازیم و سپس خلاصه ای از سخنان معظم را از نظر می گذرانیم: اساتید حاضر در جلسه: پروفسور دکتر پیشلر Prot. Dr. Hanns Picher وی 77 ساله و استاد دانشگاه وین در رشته اقتصاد و مدیریت بازرگانی می باشد و دکترای خود را در سال 1960 در دانشگاه وین اخذ نموده است. وی همچنین از اساتید دانشگاه ایلینویز و هاروارد آمریکا می باشد. همچنین عضو هیئت علمی و هیئت مشاور در کشورهای آلمان و سوئیس می باشد و به زبانهای انگلیسی، آلمانی، اسپانیولی، روسی و اردو صحبت می کنند. پروفسور دکتر ویلدفویر وی ۵۳ سال داشته و دکترای فلسفه، الهیات کاتولیک و موسیقی شناسی از رم و بن را دارد. وی دارنده گواهینامه تخصص در تاریخ روم و فلسفه مدرن بوده و دستیار در موسسه علوم و اخلاق در دانشگاه بن و مدرس دانشگاه، در گروه فلسفه دانشگاه بن می باشد. به خصوص در گروه مطالعات اخلاق، انسان شناسی سیاسی و فلسفه / فلسفه اجتماعی در دانشگاه کاتولیک از NRW، گروه پادربورن و دانشگاه کاتولیک از وستفالن، کلن نیز فعالیت دارد. وی همچنین مدرس دانشگاه، در موضوع فلسفه در موسسه شماسین وابسته به اسقف اعظم در شهر کلن و در دانشگاه وین از اساتید مدعو می باشد. پروفسور دکتر هاینز تایسن Prof. Dr. Heinz Theisen پروفسور دکتر هاینز تایسن استاد علوم سیاسی، دانشگاه کاتولیک کلن، استاد رشته روابط بین فرهنگی و چند فرهنگی…