دیدگاه ها

بایگانی

تفسیر قرآن، جلسۀ بیست و چهارم: مشکل ما باور نداشتن به معاد و قیامت است نه علم نداشتن به آن دو

بسم الله الرحمن الرحیم «يَوْمَ تُبَدَّلُ الأَرْضُ غَيْرَ الأَرْضِ وَالسَّمَاوَاتُ وَبَرَزُواْ للّهِ الْوَاحِدِ الْقَهَّارِ»[1] همچنان که در جلسۀ گذشته اشاره شد در آیات پایانی سورۀ مبارکۀ ابراهیم ـ علیه السلام ـ جمع بندی از مفاهیم و مطالبی که در این سوره بیان شده، ارائه شده است؛ همچنان که در چند آیۀ ابتدای سوره خلاصه ای از آن آمده. در آیۀ 48 خداوند تبارک و تعالی اشاره می کند به روز قیامت که در آیات قبلی به آن اشاره شد. در آیات قبل از این که دیروز قرائت شد، خداوند یادآوری کرد که گمان نکنید که ما از ظالمین بی خبریم و بعد در آیۀ 47 فرمود «فَلاَ تَحْسَبَنَّ اللّهَ مُخْلِفَ وَعْدِهِ رُسُلَهُ»، خداوند تخلفی در وعده خودش نسبت به انبیاء نخواهد کرد. در این آیۀ 48 یک اشاره ای شده است به وضعیت قیامت؛ يَوْمَ تُبَدَّلُ الأَرْضُ غَيْرَ الأَرْضِ، روزی که زمین تبدیل می شود به غیر زمین، وَالسَّمَاوَاتُ، و آسمان ها، وَبَرَزُواْ للّهِ الْوَاحِدِ الْقَهَّارِ. این وَبَرَزُواْ للّهِ مضمونش در آیۀ 21 همین سوره هم آمد، یعنی برای خدا آشکار خواهد شد. این يَوْمَ تُبَدَّلُ الأَرْضُ غَيْرَ الأَرْضِ که حالا نمی خواهم خیلی وارد این بحث شوم که در مورد قیامت خداوند تعابیر متعددی در جاهای مختلف قرآن دارد و در مورد باور نسبت به قیامت، بخشی از باور توحیدی و ایمانی ما است که بدون آن، آن نتیجه ای که باید، گرفته نخواهد شد؛ چون سه رکن اساسی باورهای اسلامی، یعنی توحید، نبوت و معاد که البته عدل و امامت هم مکمل این ارکان هستند و در امتداد همین ارکان هستند که عدل از اوصاف الهی و امامت امتداد نبوت است، این ها مفاهیم به هم پیوسته ای هستند که نمی شود به بعضی از آن ها ایمان آورد و به بعضی دیگر ایمان نیاورد. همان طوری که اصل وجود خداوند تبارک و تعالی، وحدانیت خداوند تبارک و تعالی، چه به لحاظ ذات و چه به لحاظ صفات و چه به لحاظ فعل، توحید ذاتی و صفاتی و ربوبی، اهمیت دارد و ما بدون توحید نمی توانیم هیچ اثری از آثار واقعی ایمان محقق کنیم و به تعبیر قرآن شرک، ظلم عظیمی است که خداوند گناهان دیگر را می بخشد؛ ولی شرک را نمی بخشد. همان طوری که اگر ایمان به رسالت نداشته باشیم، این ارتباط بین ما و خدا که از طریق وحی و انبیاء ـ علیهم السلام ـ تحقق پیدا کرده، انقطاع پیدا می کند و ما نمی توانیم این ارتباط را حفظ کنیم و در نتیجه گرفتار انحراف خواهیم شد؛ همچنان کسانی که به دنبال پیامبران دروغین رفتند و پیامبران خدا را نپذیرفتند، یا پیامبران را انکار کردند و جایگزینی برای آن ها نگذاشتند و آن ها نتوانستند به توحید برسند، به همان شکل ایمان به معاد برای تحقق آثار ایمان الاهی ضرورت دارد. اگر ما باور نداشته باشیم که روز قیامتی هست، روز جزایی هست، روزی هست که همه چیز آشکار خواهد شد و حساب همه چیز رسیده خواهد شد، آن ثمره ای که باید از ایمان پیدا شود و در رفتار ما، گفتار ما، منش ما تأثیر بگذارد، پیدا نمی شود. ما اگر واقعاً روز قیامت را باور می داشتیم، آیا به این راحتی جرأت می کردیم کار خلاف انجام بدهیم؟ اگر ما یقین داشته باشیم که این کاری که می کنیم خلاف است و یقین داشته باشیم که اگر این خلاف را مرتکب شویم حتماً مجازات می شویم و آن هم مجازات سخت، آیا این کار را به این راحتی انجام می دهیم؟ اینکه ما نعوذبالله گناه مرتکب می شویم، نتیجۀ این است که یا نمی دانیم این گناه است که اکثراً می دانیم، یا باور نداریم که مجازاتی در کار است که مشکل ما عمدتاً همین است. خداوند به اشکال مختلف مسألۀ قیامت، مسألۀ جزا، مسألۀ حوادثی که در آن روز اتفاق می افتد را تذکر می دهد؛ البته برای ما تصور روز قیامت چندان آسان نیست؛ چون آن روز تغییری در عالم رخ خواهد داد، به همین تعبیری که در این آیه آمده يَوْمَ تُبَدَّلُ الأَرْضُ غَيْرَ الأَرْضِ، زمین به غیر زمین تبدیل می شود. آنچه که امروز بر عالم حاکم است و ما با آن مأنوس هستیم، جهان پیرامون ما تغییر می کند، شکل و قوانین موجود در آن متفاوت می شود؛ ولی دنیای روز قیامت یک دنیایی است، آن تغییراتی که رخ می دهد، حالا تعبیر قرآن که در آیۀ 21 هم داشتیم که بَرَزُواْ للّهِ، آشکار می شوند برای خدا، عرض کردیم چیزی پنهان از خدا نیست، الآن هم چیزی پنهان از خدا نیست، نه خدا خودش گرفتار غفلت می شود، نه نعوذبالله جهلی نسبت به چیزی دارد، هیچ چیز بر خدا پنهان نیست. این تعبیر وَبَرَزُواْ للّهِ شاید این است که بر ما آشکار می شود که همه چیز در نزد خدا آشکار است، یعنی ما که محجوبیم، ما که نمی بینیم خدا دارد می بیند و الاّ خدا الآن هم می بیند، الآن هم خبر دارد، از ما به خودِ ما نزدیک تر است. آن چیزی که حتی ممکن است بر خودِ ما هم گاهی پوشیده باشد نسبت به خودمان، برای خدا آشکار است. خداوند تبارک و تعالی می فرماید در چنین روزی، آن روزی که در واقع بر شما هم آشکار خواهد شد که خدا از همه چیز با خبر است و تعبیر خدا در روز قیامت در جاهای مختلف به صفت قهاریت خودش است، للّهِ الْوَاحِدِ الْقَهَّارِ؛ چون آن روز، روزی است که حساب کشیده می شود، آن روز، روزی است که بر کسانی که گناه کردند، خطا کردند، روز سختی است، خدا اینجا به قهاریت خودش تجلی پیدا می کند. خدا می فرماید «وَتَرَى الْمُجْرِمِينَ يَوْمَئِذٍ مُّقَرَّنِينَ فِي الأَصْفَادِ»،[2] می بینید که این آدم های مجرم که در این دنیا به نظر شما این ها آزادند، رها هستند، هر غلطی دلشان بخواهد می توانند بکنند، آنجا می بینید که این ها در غل و زنجیرند؛ این طوری نیست که این ها واقعاً آزاد باشند. «سَرَابِيلُهُم مِّن قَطِرَانٍ»،[3] سَرَابِيل یعنی به اصطلاح شلوار، این تعبیر سَرَابِيلُهُم مِّن قَطِرَانٍ، قطران یک ماده ای است در واقع همان نفت خام است که این را می مالیدند به پای شتران در آن زمان که این پای شتر وقتی جراحت پیدا می کرد، زخمی می شد در اثر برخورد با سنگ ها و خارها، این را می مالیدند که در واقع به منزلۀ پانسمانی آن جراحت را بپوشاند، عفونت نکند. چون این مضمون برای آن ها آشنا بوده، خداوند می فرماید ما به پاهای این ها قطران مالیدیم، «وَتَغْشَى وُجُوهَهُمْ النَّارُ»،[4] چهره شان را آتش می پوشاند؛ آن ها هم می دانستند که این قطران یک ماده ای است که زود شعله ور می شود، قرآن این تعبیر را به کار می برد که (مثلاً حالا به تعبیر ما) ما به بدن این ها نفت خام مالیدیم و این ها شعله ور هستند؛ یعنی سراسر در آتش هستند که این ها همین طوری دارند می سوزند و در آتش هستند. این روز قیامت، روز آشکار شدن این قضیه است، بَرَزُواْ للّهِ الْوَاحِدِ الْقَهَّارِ، نه اینکه روز اتفاق این حادثه است، نه، همین الآن هم این ها در آتش هستند، ف ما نمی بینیم؛ ما آن بصیرت را نداریم که ببینیم. حالا برای چه خدا این کار را کرده؟ خدا بلافاصله این شبهه را جواب می دهد که برای چی؟ خدای مهربان، رحمان و رحیم برای چه این ها را این طور عذاب می دهد؟ می دانید عذاب آتش که در مورد جهنم گفته می شود به خاطر این است که دردناک ترین عذاب است. یک کسی گناهی مرتکب شده، می آید خدمت حضرت اعتراف می کند، وقتی جرم لواط آن شخص اثبات می شود، جرمی که از مجازات بسیار سنگینی در اسلام برخوردار است، جرمی که بشر امروزی بر می گردد دوباره به دوران قوم لوط. در آمریکا این قانونی است؛ البته در بسیاری از کشورهای اروپایی قبلاً قانونی شده بود و بعد دنیا این را با افتخار اعلام می کند که این، بازگشت به همان قوم لوط است و متأسفانه و متأسفانه ما می بینیم که یک عده به اسم اسلام، به نام مسلمان، حتی با استناد نعوذبالله به قرآن می آیند می گویند چنین چیزی جایز است که بعضی از این شیوخ عربستان چنین گفتند و آن چرا که ما قبلاً در آثارمان نسبت داده شده بود به بعضی از علما و ما گاهی در این نسبت تردید می کردیم این ها تصریح کردند و بعد دیدیم که این رهبر داعش که به اسم اسلام و قرآن امروز این فجایع را دارند در دنیا ایجاد می کنند، این طور دارند بی گناهان و مسلمانان را به خاک و خون می کشند، به بدترین شکل و به فجیع ترین شکل افراد بی گناه را می کشند، دیدیم این هم اعلام می کند که بله چنین عمل شنیعی جایز است، استناد هم می کند به قرآن!!! که این ها از بلاهای بزرگ دنیای معاصر ما است که نه تنها بشر بازگشت کرده به آن چیزهایی مثل قوم لوط که قرآن این همه بیان کرده که آقا این کارها عاقبتش نابودی و هلاکت است. آن وقت این کارها که قرآن به صراحت این مطلب را در موردشان بیان کرده، ما این ها را به اسم اسلام معرفی کنیم؛ دیروز این آیات را خواندیم، واقعاً ببینید این آیات همین الآن، همین هایی که این کارها را انجام می دهد، این آیه که دیروز خواندیم، «وَسَكَنتُمْ فِي مَسَاكِنِ الَّذِينَ ظَلَمُواْ أَنفُسَهُمْ وَتَبَيَّنَ لَكُمْ كَيْفَ فَعَلْنَا بِهِمْ»،[5] شما در خانه های کسانی که به خودشان ظلم کردند و بر شما آشکار شد که ما با این ها چه کردیم، ساکن بودید؛ یعنی الآن شما در همان دنیایی دارید زندگی می کنید، در همان جاهایی دارید زندگی می کنید که دیروز قوم لوط زندگی می کرد؛ مگر برایتان نگفتیم چه بلایی به سر قوم لوط آمد؟ که این از بلاهای بزرگ این دنیا است که متأسفانه ما شاهدش هستیم و از همه بدتر همین که به نام اسلام با تمسک به قرآن چنین کارهایی انجام می شود. آن گاه اسم خودشان را بگذارند دولت اسلامی، به عنوان دولت اسلامی عراق و شام (داعش) که حالا می گویند ما دولت اسلامی جهانی هستیم، اول عراق و شام بود! به هر حال یک کسی چنین گناه شنیعی را مرتکب شده، این مجازاتش مرگ است. برای مرگ او چند راه در منابع مطرح است، از بلندی بیندازند، دیواری را بر او خراب کنند، او را با ضربه شمشیر بکشند، یکی آتش است. آن طرف چون پشیمان بود، آمد خدمت حضرت اعتراف کرد؛ بعد که اعتراف کرد و ثابت شد، حضرت فرمود مجازات تو مرگ است. یکی از این چهار راه. او سؤال می کند، می گوید کدام یک از این راه ها دردناک تر است؟ سخت تر است؟ حضرت می فرماید آتش. این که عذاب جهنم دائم توضیح داده می شود به آتش، چون آتش خیلی دردناک است. آن هایی که می سوزند تا بمیرند خیلی زجر می کشند؛ البته در آن داستان دارد که او می گوید پس من را بسوزانید، بعد جایی را آماده می کنند که او را بسوزانند. آن وقت می گوید اجازه می دهید من قبل از اینکه مجازات شوم دو رکعتی نماز بخوانم؟ حضرت می فرماید بله. شروع می کند به نماز خواندن، پشیمان شده بوده، توبه در گناهان مربوط به خدا، حق الله، البته در حق الناس هم این لازم است، ولی کافی نیست، اساسش این ندامت است، پشیمانی واقعی که انسان واقعاً پشیمان شود و از خدا طلب مغفرت کند؛ البته در حق الناس باید حق مردم را جبران کند، توبه به پشیمانی و طلب مغفرت در حق الناس کافی نیست. این طرف واقعاً توبه کرده بود، پشیمان بود، وقتی مشغول نماز می شود با یک حالی نماز می خواند که حالا تعبیری است که در روایت وارد شده که علی بن ابیطالب ـ علیه السلام ـ می فرماید که من نقل به معنا می کنم که آسمان و زمین به گریه در آمد، فرشتگان به گریه در آمدند، از این نماز و این ناله و انابۀ این شخص و حضرت می فرمایند بلند شو، بخشیده شدی که حالا امشب که دیگر یا شب عید است و یا آخرین شب ماه مبارک رمضان، إن شاء الله که گناهی بر ما نیست، إن شاء الله گناهی نکردیم، اگر کردیم إن شاء الله تا الآن بخشیده شدیم، اما اگر خدایی نکرده گناهی کردیم و احتمال می دهیم هنوز بخشیده نشدیم، نکند این ماه بر ما بگذرد و ما گناهی بر گردنمان باشد. طبق برخی روایات تا ماه دیگری، رمضانی که بتوانیم او را درک کنیم دیگر فرصتی برای جبران پیدا نمی شود؛ البته مگر آن ها که توفیق پیدا کنند در روز عرفه در صحرای عرفات باشند. بنابراین این فرصت کوتاه باقی مانده را إن شاء الله کاری کنیم آن دعای امام سجاد ـ علیه السلام ـ را در این ایام آخر ماه مبارک رمضان، آن ذکر حضرت را توجه کنیم، از خدا بخواهیم ؤن شاء الله که ما را از این ماه خارج می کند، پاک و پاکیزه و منزه از هر گناهی إن شاء الله از این ماه خارج بشویم. این سؤال مطرح می شود که چرا شما این طور مجازات سخت و دردناکی قرار دادید؟ بلافاصله خداوند به این سؤال جواب می دهد: «لِيَجْزِي اللّهُ كُلَّ نَفْسٍ مَّا كَسَبَتْ إِنَّ اللّهَ سَرِيعُ الْحِسَابِ»،[6] خدا جزا می دهد، پاداش می دهد، حالا پاداش نیک یا پاداش بد، جزای خوب یا جزای بد، به اقتضای اینکه ما چه کردیم، كُلَّ نَفْسٍ، هر نفسی را، مَّا كَسَبَتْ، آنچه که خودش کسب کرده، ما خودمان، خودمان را گرفتار آتش می کنیم یا از آتش می رهانیم. بارها در طول این سوره من به این نکته اشاره کردم، اگر خدا اشاره می کند می فرماید که مثلاً «فيُضِلُّ اللّهُ مَن يَشَاءُ وَيَهْدِي»،[7] این معنایش این نیست که ما اراده و اختیار نداریم و کار خداست، نخیر، لِيَجْزِي اللّهُ كُلَّ نَفْسٍ مَّا كَسَبَتْ، ما داریم اکتساب می کنیم، ما داریم به دست می آوریم، کار ما است. بله، هر کاری که می کنیم تحت هیمنه قدرت الاهی قرار دارد، ما که خارج از قدرت الاهی نیستیم، فعل خدا است؛ اما این به معنای سلب ارادۀ ما نیست، این کاری است که ما کردیم، این چیزی است که ما به دست آوردیم. لِيَجْزِي اللّهُ كُلَّ نَفْسٍ مَّا كَسَبَتْ، بعد اینجا عبارتی است، این عبارت به نظر من یک نوع جواب به یک توهم است که حالا ممکن است کسی فکر کند حالا کو تا روز قیامت؛ به قول آن بندۀ خدا یا بندۀ شیطانی که دیروز داستانش را عرض کردم، گفته بود کی رفته؟ کی دیده؟ خدا می فرماید إِنَّ اللّهَ سَرِيعُ الْحِسَابِ، خیلی به سرعت به حساب می رسد، فکر نکن خیلی مانده، نخیر، تو فکر می کنی خیلی مانده، تو فکر می کنی قیامت حالا خیلی سال ها، قرن ها و هزاره ها مانده، نخیر، قیامت باطن همین دنیا است، همین الآن تو توی آتش هستی، خودت نمی دانی، نمی بینی و نمی فهمی؛ البته یک آثارش را ما می بینیم، این ناآرامی هایی که افراد غیر مؤمن دارند، دلشان آرام نمی گیرد، لذت نمی برند از زندگی شان، یک نشانه ای است. دل مؤمن آرام دارد، «يَا أَيَّتُهَا النَّفْسُ الْمُطْمَئِنَّةُ، ارْجِعِي إِلَى رَبِّكِ رَاضِيَةً مَّرْضِيَّةً، فَادْخُلِي فِي عِبَادِي، وَادْخُلِي جَنَّتِي»[8] و «أَلَا بِذِكْرِ اللَّهِ تَطْمَئِنُّ الْقُلُوبُ»،[9] قلب مؤمن آرام می گیرد و این آرامش زندگی دنیا را بر او لذت بخش می کند. لِيَجْزِي اللّهُ كُلَّ نَفْسٍ مَّا كَسَبَتْ إِنَّ اللّهَ سَرِيعُ الْحِسَابِ؛ بعد در انتهای سوره خداوند تبارک و تعالی می فرماید: «هَذَا بَلاَغٌ لِّلنَّاسِ»،[10] این یک اعلام مکرر بود، بارها و بارها و بارها ما به مردم اعلام کردیم، این هم اعلام، یک ابلاغ است، یک رساندن است که دنیا این طوری است، فریفتۀ ظاهر دنیا نشوی، گمان نکنی خبری نیست، گمان نکنی حساب و کتابی نیست. دیروز عرض کردم این توهم، این وسوسه که گاه و بیگاه سراغ ما می آید که ای بابا فلانی که نه دین، نه ایمانی دارد، نه کار درستی انجام می دهد، چقدر موفق است، چه پولی به هم زده، چه مقامی به دست آورده، چه شهرتی پیدا کرده، همه هم فکر می کنند خوب است. بعضی از ما که نمی فهمیم می گوییم آقا این پولدارها در دنیا و آخرت وضعشان خوب است، در دنیا که پول دارند راحت هستند، در آخرت هم این ها یک کمی برای این فقرا صدقه ای می دهند، یک خیراتی انجام می دهند آنجا هم وضعشان خوب است، توهم است. بله، اشکال ندارد کسی پول داشته باشد، پول داشتن که فی حد نفسه بد نیست، از راه حلال باشد، واجباتش را انجام بدهد، عیب ندارد؛ ولی آن کسی که از راه حلال نباشد، واجباتش را انجام نمی دهد، مگر با این چیزها جبران می شود؟ من دزدی کنم، از دست مردم بگیرم، بعد یک درصد اندکش را صدقه بدهم، حلال شد؟! چنبن چیزی است؟! این چیزهای عبادی اگر قصد قربت نباشد که اصلاً هیچ است. خرج می دهیم برای امام حسین ـ علیه السلام ـ اما مسابقه است، این غذا می دهد، آن یکی بهتر از این می دهد که بگویند فلانی بهتر از این غذا می دهد. اگر برای این است که به مردم نشان بدهی هیچ چیز نیست. اینجا هم که عقلشان نمی رسد، اینجا هم بلد نیستند چه طوری خرج کنند، در چه راهی خرج کنند. اگر ما می خواهیم در راه خدا خرج کنیم یک کمی عقل هم لازم است که چه طوری خرج کنیم. این همه مثلاً بعضی جاها، بعضی مناطق اسراف می شود در ایام خاصی به اسم مثلاً خرج دادن و اطعام کردن. بعضی جاها چشم و هم چشمی است. حالا قم کمتر از این ها داریم، تهران، به خصوص مناطق بالاشهر که ثروت های زیادی هست، مسابقه است. می گویند فلان مسجد افطاری می دهد، آنجا جوجه کباب می دهد، این یکی کباب برگ می دهد، این یکی بختیاری می دهد، انگار رستوران است، منو می دهند. بعد این ها فکر می کنند مثلاً خیلی خدمت کردند، نمی گویم بد است؛ ولی عقل این نیست که بابا خیلی کارهای مهم دیگر مانده روی زمین، خیلی جاها افراد واقعاً محتاج هستند شما به آن ها رسیدگی نمی کنید. آن آدم هایی که در مناطق بالاشهر تهران از زیادی دارایی شان نمی دانند چه کار بکنند، تو به این ها هِی غذا می دهی، آخر این ها گرسنه می مانند که این قدر به ایشان غذا می دهی؟! این ها درمانده بودند تو این قدر غذا می دهی؟! عیبی ندارد افطاری دادن مستحب است، اگر برای خدا باشد إن شاء الله ثواب دارد، بعضی هم برای نمایش است. الآن بعضی از این محلات تهران، تقریباً کل سال، تقریباً سه وعده روز مشغول غذا دادن و اطعام کردن هستند. واقعاً این طور است، بعد این ها فکر می کنند به قول او که گفته بود همه بهشت مال ما شد، این ها فکر می کنند بهشت مال این ها است. بعضی از ما هم می بینیم می گوییم ببین چه زندگی خوبی دارد، در آخرت هم حتماً همین طور است دیگر. یک قبر خریده کجا. شاید الآن من این را بگویم کسی باور نکند، در تهران، امامزاده صالح در میدان تجریش تا آخرین اطلاعی که من داشتم یک قبر دو میلیارد قیمت دارد. همین است دیگر، می گوییم حتماً اینجا یک تکه از بهشت است که دو میلیارد هم داده قبر خریده. بعد ما فکر می کنیم می گوییم ما فقیر فقرا هم اینجا بدبختیم، هم آنجا بدبختیم. اینجا که به سختی می گذرانیم، آنجا هم می رویم و هیچ کاری نکردیم. اما این ها را ببین چه وضع خوبی دارند، هم اینجا خوشند هم آنجا، این طوری نیست؛ البته من نمی گویم پول داشتن بد است، پولدارهایی داریم واقعاً عاقل اند، ثروت زیادی دارند، درست در آوردند، با حساب و کتاب در آوردند، درست خرج می کنند، با حساب و کتاب خرج می کنند، ثروتمندانی داشتیم بعضی هایشان از دنیا رفتند، ثروت زیادی داشتند، وقتی آن ها را می دیدی فکر می کردی یک آدم معمولی است. زندگی شان در حد یک آدم معمولی بود و به مردم خدمت می کردند. می فهمیدند یک جایی یک کسی نیاز دارد کمکش می کردند، می فهمیدند یک جایی یک مشکلی وجود دارد می رفتند و سعی می کردند مشکل را برطرف کنند. می دیدند یک روستایی راه ندارد، دولت با امکاناتش نمی تواند آنجا راه بسازد، می رفتند راه می ساختند، مدرسه می ساختند، بیمارستان می ساختند. می دیدند یک مسجدی در حال خراب شدن است، کمک می کردند تعمیر شود. خدمت به خدا، خدمت به خلق خوب است؛ ولی این طوری نیست که بعضی وقت ها ما فکر می کنیم که هر کس دارد بله دنیا و آخرتش درست شد. به هر حال خدا آخر این سوره می فرماید هَذَا بَلاَغٌ لِّلنَّاسِ، ما اعلام کردیم، «وَلِيُنذَرُواْ بِه»،[11] تا این ها یک مقدار انذار بشوند، «وَلِيَعْلَمُواْ»،[12] تا بدانند، چه چیزی را بدانند؟ خدا می فرماید و«َلِيَعْلَمُواْ أَنَّمَا هُوَ إِلَهٌ وَاحِدٌ»[13] تا بدانند او خدای یگانه است، یعنی به توحید برسند. همۀ اینها برای این است که ما باورمان بیاید که آن کس که بر عالم حاکم است و همه چیز در تحت قدرت او قرار دارد خداوند است، لا اله الی الله، به این و آن نگاه نکن، به این چیزها فکر نکن، با پول نمی شود نجات پیدا کرد، با فامیل و دوست و حزب و گروه و گروهک نمی شود، فقط خدا. بله، برای خدا پول داشته باش، برای خدا گروهک داشته باش، حزب داشته باش، عیب ندارد، برای خدا عیب ندارد. یک وقتی یک طلبه ای آمد خدمت مرحوم آیت الله بهاء الدینی ـ رضوان الله علیه ـ شنیده بود ایشان اهل معرفت است، بعد فکر می کرد که آدم هایی که اهل معرفت هستند لابد به ریاضت و این چیزها آدم را دعوت می کنند. با یک گردن کج و یک صدای نحیفی آهسته به ایشان گفت آقا چقدر بخوریم؟ آقای بهاء الدینی فرمودند چی میگی آقاجان؟ گفت آقا چقدر بخوریم؟ آقای بهاء الدینی (ـ رضوان الله علیه ـ گاهی وقت ها کنارشان می نشستی یک چیزی می گفتی ایشان می گفت بلندتر بگو، گویا گوششان هم سنگین بود؛ البته ما این را خودمان تجربه کردیم که یک وقتی در مسجد چهارده معصوم که ایشان ساخته بودند در شهرک امام خمینی ـ رضوان الله علیه ـ ما با یکی از رفقا که الآن مدرس است در اصفهان نشسته بودیم، ایشان خوابیده بودند فرض کنید کنار آن ستون، حدود 20 متری از ما فاصله داشتند، ایشان خوابیده بودند، آن رفیق ما در گوش من یک سؤالی کرد، مرحوم آقای بهاء الدینی که آنجا خوابیده بودند جواب دادند. آن آقا به من گفت در گوش ایشان حرف می زنی می گوید بلندتر، اینجا 20 متر فاصله است من در گوش شما گفتم ایشان جواب می دهد! خلاصه ایشان گوشش می شنود یا نه؟ گفتم نمی دانم لابد بعضی وقت ها مصلحت است! ایشان باز به آن طلبه فرمود بلندتر بگو چرا وزوز می کنی؟ ایشان خیلی عادی صحبت می کرد، آن طلبه صدایش را بلندتر کرد گفت آقا چقدر بخوریم؟ ایشان فرمود چقدر بخوری؟ فرمود این قدر بخور تا بترکی! آن آقا منتظر هر جوابی بود از یک عارف، غیر از این. بعد ایشان فرمود آقا برای خدا بخور، هر چه می خواهی بخور. قسمت اصلی این است، «برای خدا»؛ البته برای خدا وقتی می خوری، همیشه نمی خوری، هر چیزی را نمی خوری، هر اندازه نمی خوری، وقتی برای خدا می خوری حساب دارد. ماه رمضان در روز نمی خوری، وقتی سالم هستی روزه می گیری، اگر هم مریضی روزه خواری در علن نمی کنی، برای خدا. هر چیزی را نمی خوری، هر مال حرامی را نمی خوری، به هر اندازه ای نمی خوری، وقتی برای خدا خوردی حساب پیدا می کند، فقط آن قسمت «برای خدا» هست که باید درست شود. خداوند تبارک و تعالی انتهای سوره می فرمایند ما این همه برایتان گفتیم، شما را بردیم به دوران موسی ـ علیه السلام ـ و ابراهیم ـ علیه السلام ـ از ایمان گفتیم، از کفر گفتیم، از بهشت گفتیم، از جهنم گفتیم، دائم شما را این طرف و آن طرف کوبیدیم ببینیم بالاخره بیدار می شوید، تکانتان دادیم ببینیم بیدار می شوید. «وَلِيَعْلَمُواْ أَنَّمَا هُوَ إِلَهٌ وَاحِدٌ وَلِيَذَّكَّرَ أُوْلُواْ الأَلْبَابِ»،[14] و بالاخره تا آن هایی که صاحب لُب هستند، پوک نیستند، پوسته نیستند، این تعبیر أُوْلُواْ الأَلْبَابِ که حالا ما می گوییم یعنی صاحبان عقل و خرد، معنای تحت اللفظی اش یعنی آن هایی که پوک نیستند؛ ببینید این قشر و پوستۀ میوه، مثلاً مثل بادام، هسته آن و مغز آن، چیزی است که در واقع مفید است و قابل استفاده است و لُبش است، أُوْلُواْ الأَلْبَابِ یعنی آن هایی که پوک نیستند. بعضی از آدم ها که البته قرآن خیلی به ادب فرمود ـاکثرهم لا یعقلون»،[15] بعضی از ما پوک هستیم، فکر می کنیم چیزی هستیم، هیچ چیز نیستیم، یک پوسته ایم. مثل یک عروسک بادی، نگاه می کنی می بینی عجب هیکلی، یه سوزن به آن می زنی تمام می شود، بادش خالی می شود. خداوند تبارک و تعالی می فرماید ما همۀ این داستان ها، همۀ این مطالب این سوره را گفتیم تا آن هایی که لُبی دارند، مغزی دارند و پوک نیستند، این ها متذکر شوند، برایشان یادآوری شود، چیز جدید نیست، یادشان بیاید، توجه پیدا کنند. این ماه که بر ما گذشت و چه زود گذشت، امروز روز آخری است که ما خدمت عزیزان هستیم در این مکان مقدس، نگاه می کنیم انگار دیروز بود، نه انگار یک ساعت قبل بود، یک دقیقه قبل بود که روز اول بود ما خدمت شما بودیم. زود می گذرد، خیلی زود می گذرد. این قصه را قبلاً هم برایتان عرض کردم. قرآن دوران پیامبری نوح ـ علیه السلام ـ را 950 سال ذکر می کند، اگر 50 ساله بوده که پیامبر شده بوده 1000 سال عمر کرده. وقتی عزرائیل می آید جان او را بستاند که می آید اجازه بگیرد، نوح به عزرائیل می فرماید من الآن اینجایی که ایستادم به تو نگاه می کنم رو به آفتاب است چشمم را آفتاب می زند، می گوید اجازه بده بروم در سایه، عزرائیل عرض می کند آقا اجازه ما هم دست شما است، بفرمایید، روایت دارد که نوح ـ علیه السلام ـ یک قدم از آفتاب می رود به سایه. بعد آنجا یک تعبیری دارد، می فرماید تمام عمر من (عمری که هیچ کدام از ما به اندازه نوح ـ علیه السلام ـ عمر نخواهیم کرد، یقین بدانید!) در نظرم به اندازه همین یک قدم از آفتاب به سایه بود. عمر کوتاه است، چند لحظه قبل روز اول بود خدمت عزیزان بودیم، امروز روز آخر است. امیدواریم در این چند روزی که خدمت عزیزان بودیم آنچه که گفتیم و آنچه دوستان شنیدند برای خدا بوده باشد إن شاء الله که خودمان، حالا بنده، شما که إن شاء الله همه اهل معرفتید، اهل ذکرید، اهل توجهید، بنده خودم یک کم اهلش شده باشم که علی بن ابیطالب ـ علیه السلام ـ در آن فرمایشی که به امام مجتبی ـ علیه السلام ـ دارند می فرمایند «وَأمُر بِالمَعروفِ تکُن مِن اَهلهِ»، [16]امر به معروف کن تا خودت اهلش بشوی. حالا امام مجتبیـ علیه السلام ـ که اهل هستند، این برای ما است. ما هم گفتیم إن شاء الله خودمان اهل شویم، إن شاء الله که آنچه که گفتیم برای خدا گفتیم و این ماه که یا امروز یا فردا روز آخرش است، ساعت های آخرش را داریم سپری می کنیم، منشأ خیر و مبدأ خیر برای ما است، عید فطرمان همه عیدی خاص خواهیم گرفتاز دست مبارک امام زمان ـ عج الله تعالی فرجه ـ و مشمول دعاهای خاص آن حضرت در این ساعت های آخر ماه و روز عید شویم و خیلی توجه کنیم به روز عید، عید فطر، روز عبادت، روز بندگی، روز گرفتن نتایج، إن شاء الله که همه نتیجه بگیریم؛ البته همیشه گفتیم و باز می گوییم که ما دلمان خوش است به محبت محمد و آل محمد و امیدواریم به برکت محبت این بزرگوارها که به خاطر فضایلشان ما آن ها را دوست داریم، مشمول عنایات خاص الاهی و الطاف خاص ربانی باشیم. السلام علیکم یا اهل بیت النبوة و رحمة الله و برکاته. خدایا خداوندا ما را ببخش و بیامرز، عاقبت همه ما ختم به خیر بگردان. ما را در دنیا و آخرت از محمد و آل محمد جدا نفرما. خدایا ما را مشمول دعاهای خاص امام زمان ـ عج الله تعالی فرجه ـ بگردان. قلب و دلش از ما راضی و خشنود بگردان. فرجش نزدیک تر بفرما. خدایا گذشتگان ما ببخش و بیامرز، شهدای ما، امام راحل، مرحوم آیت الله العظمی گلپایگانی، همۀ خدمتگزاران اسلام که از دنیا رفتند و دستشان کوتاه شده خدایا با انبیاء و اولیا محشور بفرما. خدمتگزاران به اسلام که الآن خدمت می کنند، مراجع عزیز، رهبر عزیز انقلاب، همۀ آن ها که خادم اسلام و مسلمین هستند مؤید و منصور بدار. خدایا آنچه خواستیم و آنچه نخواستیم و خیر ما در آن بود به ما بهتر از آن را ارزانی بفرما. خدایا همۀ مریض های ما، همۀ کسانی که گرفتارند، گرفتاری شان را برطرف بفرما. خدایا عاقبت همۀ ما ختم به خیر بگردان. بر محمد و آل محمد صلوات.[17] و السلام علیکم و رحمة الله و برکاته لینک های مرتبط: فایل صوتی خبرگزاری رسا [1]. إبراهیم، 48. [2].همان، 49. [3]. همان، 50. [4]. همان. [5]. همان، 45. [6]. همان، 51. [7]. همان، 4. [8]. الفجر، 27 ـ 30. [9]. الرعد، 28. [10]. إبراهیم، 52. [11]. همان. [12]. همان. [13]. همان. [14]. همان. [15]. العنکبوت، 63. [16]. شريف الرضى، محمد بن حسين، نهج البلاغة، ص 392، محقق / مصحح: صالح، صبحي‏، هجرت‏، قم‏، چاپ اول‏، 1414 ق‏. [17]. تفسیر قرآن آیت الله هادوی تهرانی در مسجد مدرسۀ آیت الله العظمی گلپایگانی، جلسۀ 24، 25/4/1394.

اخبار

بایگانی

پیام تسلیت آیت الله هادوی تهرانی به مناسب در گذشت حضرت آیت الله عراقچی همدانی (رحمه الله)

باسمه تعالی خبر ارتحال عالم فرزانه و استاد اخلاق حضرت آیت الله عراقچی همدانی (رحمه الله) موجب تأسف و تأثر فراوان گردید. این دانشمند متخلّق و متواضع که عمر شریف خود را در تدریس و تدرس گذرانده و از محضر بزرگ معمار انقلاب اسلامی حضرت امام خمینی قدس سره کسب فيض کرده بود، آیتی از حسن خلق و تمثالی از فضیلت بود که امروز حوزه علمیه مبارکه قم از وجودش بی بهره شد. این ضایعه اسفناک و ثلمه دردناک را به حضور مقدس امام زمان عجل الله فرجه الشریف و مراجع عظام تقلید و رهبر معظم انقلاب (دامت برکاتهم) و تمام فضلا و طلاب و مؤمنین و به ویژه بازماندگان این عالم فرزانه و بالاخص صدیق گرامی جناب استاد عندلیب همدانی دامت توفیقاته تسلیت عرض می کنم و برای خانواده و دوستان و دوستداران آن مرحوم صبر جمیل و اجر جزیل و برای روح متعالی آن بزرگوار علو درجات و حشر با اهل بیت علیهم السلام را از درگاه خداوند منان مسألت می نمایم. مهدی هادوى تهرانی قم عش آل محمد عليهم السلام 6 شوال 1436 اول مرداد 1394 -------------------- لینک های مرتبط: - ابنا - خبرگزاری رسا - دولت بهار - تی نیوز - صاحب خبر

پیام تسلیت آیت الله هادوی تهرانی به مناسبت ارتحال حضرت آیت الله شیخ علی آزاد قزوینی (رحمة الله)

خبر ارتحال عالم فرزانه و فقیه گرانمايه حضرت آیت الله شیخ علی آزاد قزوینی (رحمة الله) موجب تأسف و تأثر فراوان گردید. این دانشمند متخلّق و متواضع که عمر شریف خود را در تدریس و تدرس گذرانده و از محضر بزرگان کسب فيض کرده بود، آیتی از حسن خلق و تمثالی از فضیلت بود که امروز حوزه های علمیه به ویژه حوزه مبارکه قم از وجودش بی بهره شدند و در غم فراقش نشستند. این ضایعه اسفناک و ثلمه دردناک را به حضور مقدس امام زمان عجل الله فرجه الشریف و مراجع عظام تقلید و رهبر معظم انقلاب (دامت برکاتهم) و تمام فضلا و طلاب و مؤمنین و به ویژه بازماندگان این عالم فرزانه تسلیت عرض می کنم و برای خانواده و دوستان و دوستداران آن مرحوم صبر جمیل و اجر جزیل و برای روح متعالی آن بزرگوار علو درجات و حشر با اهل بیت علیهم السلام را از درگاه خداوند منان مسألت می نمایم. مهدی هادوى تهرانی قم عش آل محمد عليهم السلام 4 شوال 1436 30 تیر 1394 لینک مرتبط: خبرگزاری ابنا

آقای اوباما؛ نه زور و قدرت فرعون را داری و نه ثروت قارون

خبرگزاری رسا ـ استاد دروس خارج فقه و اصول حوزه علمیه قم با محکوم کردن زورگویی های آمریکا گفت: ثروت و قدرت در دنیا ماندنی نیستند چون شما نه زور و قدرت فرعون را دارید و نه ثروت قارون، که این افراد بعد از سرپیچی از دستورات خداوند دچار عذاب الهی شدند. به گزارش خبرنگار خبرگزاری رسا، آیت الله هادوی تهرانی استاد دروس خارج فقه و اصول حوزه علمیه قم قبل از ظهر امروز در جلسه تفسیر قرآن که در مسجد مدرسه آیت الله گلپایگانی برگزار شد، با اشاره به آیه 42 سوره ابراهیم، گفت: گمان نکنید که خداوند متعال از کارهایی که ظالمان انجام می دهند بی خبر است بلکه خداوند از جزء جزء کارهای انسان آگاه است. وی گفت: اگر باور و اعتقاد انسان ها به وجود و عدالت خداوند متعال درست باشد بسیاری از مشکلات افراد در زندگی حل می شود و در امتحانات زندگی سربلند می شوند چرا که خداوند متعال وعده هایی که به انسان های مومن داده است تخلف نمی کند. این استاد دروس خارج فقه و اصول حوزه علمیه قم خاطر نشان کرد: مشکلات و گرفتاری ها در زندگی انسان ها ایمان و اعتقاد آنها را محک می زند و این سختی ها هستند انسان ها را مورد امتحان قرار می دهند چرا که ادعای ایمان را خیلی از انسان ها در زندگی می کنند ولی وقتی با مشکلات مواجه می شوند دچار تزلزل در دین می شوند. آیت الله هادوی تهرانی اظهار داشت: طلبه ها باید مراقب اعمال و رفتار خودشان باشند و به درس و بحث زیاد اهمیت بدهند تا مسائل دین را بدون کم و بیش در اختیار مردم قرار دهند چرا که کوچک ترین اشتباه در رساندن احکام الهی مساوی است با یک عمر گرفتاری برای مردم و خود است. عضو شورای عالی مجمع جهانی اهل بیت(ع) عنوان کرد: اگر شخصی در حکمت های خداوند متعال شک کند و گمان کند که خداوند از مشکلات آنها…

پیام آیت الله هادوی تهرانی ساعاتی پس از توافق هسته ای بین ایران و 1+5

بسم الله الرحمن الرحیم يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنُوا إِنْ تَنْصُرُوا اللَّهَ يَنْصُرْكُمْ وَ يُثَبِّتْ أَقْدامَكُم‏ (محمد،7) لَقَدْ نَصَرَكُمُ اللَّهُ في‏ مَواطِنَ كَثيرَةٍ (توبه،25) إِنَّ الَّذينَ قالُوا رَبُّنَا اللَّهُ ثُمَّ اسْتَقامُوا فَلا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَ لا هُمْ يَحْزَنُونَ (احقاف،12) کلمه ی توحید در سایه ی استقامت، نصرت الهی را به ارمغان آورد و ایران اسلامی را در مصافی نابرابر به فتحی آشکار نائل کرد. مدیریت داهیانه رهبر معظم انقلاب و تلاش های صادقانه دولت خدمتگزار و مجاهدت های مخلصانه دستگاه دیپلماسی کشور، قدرتمندی خرد خدایی در برابر منطق زور را به منصه ظهور گذاشت و پیروزی حق بر باطل را بار دیگر جلوه گر ساخت. اینجانب دستیابی ایران عزیز به پیمانی عزت مندانه با شش کشور صنعتی را که از آیات روشن یاری ربانی است، به حضور مقدس ولی عصر عجل الله فرجه الشریف و نایب شایسته و سربلند ایشان مقام عظمای ولایت و به رئیس جمهور صادق و امین و تمام همکاران خدوم ایشان و همه ملت بزرگ ایران و جمیع آزادگان و حق خواهان تبریک عرض می کنم و توفیق و سربلندی بیش از پیش این کشور آل البیت علیهم السلام را از درگاه خداوند منان خواستارم. امید فراوان دارم که در سایه راهنمایی های خردمندانه رهبر عظیم الشأن انقلاب و کوشش های حکیمانه دولت تدبیر و امید، کشور در شرایط جدید داخلی و خارجی بتواند به موفقیت های مضاعفی در صحنه های مختلف دست یازد و پرچم اسلام ناب محمدی (ص) را در سراسر جهان به اهتزاز در آورد. والسلام علیکم و رحمة الله و برکاته مهدی هادوی تهرانی 27 رمضان 1436 23 تیرماه 1394 قم آشیانه آل محمد (ص) -------------------- لینک های مرتبط: - ابنا - ایرنا - خبرگزاری برنا - اخبارما - خبرچه - بالاترین - تی…

عالم و عابد بیش از دیگران در معرض وسوسه های شیطانی است

خبرگزاری رسا ـ عضو شورای عالی مجمع جهانی اهل بیت(ع) با اشاره به اینکه افراد تلاشگر بیشتر در معرض انحراف هستند، گفت: هیچ عابد و عالمی نباید در طول زندگی خود احساس غرور کند و فکر نکند که از وسوسه های شیطان در امان است. به گزارش خبرنگار خبرگزاری رسا، آیت الله هادوی تهرانی استاد دروس خارج فقه و اصول حوزه علمیه قم پیش از ظهر امروز در جلسه تفسیر قرآن که در مسجد مدرسه آیت الله گلپایگانی برگزار شد، با اشاره به تفسیر آیه 35سوره ابراهیم، خاطر نشان کرد: هر چقدر انسان بیشتر به میدان خدا بیاید و بیشتر در راه خدا تلاش کند شیطان هم بیشتر برای انحراف او تلاش می کند. وی افزود: شیطان با انسان هایی که در مسیر هدایت هستند سر و کار دارد و سعی بر گمراهی آنان دارد چرا که شیطان با انسان های گمراه کاری ندارد و آنها خودشان به دنبال شیطان هستند. آیت الله هادوی تهرانی اظهار داشت: سران کفر از بطلان راه خودشان آگاه هستند ولی چون قدرت و ثروت آنها مربوط به ادامه کفر است بنابراین سعی می کنند این راه را ادامه دهند. عضو شورای عالی مجمع جهانی اهل بیت(ع) با اشاره به داستان به آتش انداختن حضرت ابراهیم(ع)، تصریح کرد: جبرئیل هنگام افتادن حضرت ابراهیم(ع) در آتش نزد او آمد و فرمود آیا کمک می خواهی که حضرت ابراهیم(ع) در آن شرایط سخت از غیر خدا کمک نخواست از این رو آن حضرت به قهرمان توحید معروف شد. استاد دروس خارج فقه و اصول حوزه علمیه قم با اشاره به آیه 35 سوره ابراهیم، عنوان کرد: شخصیت بزرگی مانند حضرت ابراهیم(ع) که معروف به عصاره توحید بود و همه عمر خود را در توحید و بندگی خدا سپری کرده بود با این حال در سن پیری از خدا می خواهد که خود و فرزندانش را از عبادت بت ها در امان بدارد و آنها را گمراه نکند. وی ادامه داد:…

انفاق با قصد قربت عبادت محسوب می شود

خبرگزاری رسا ـ عضو شورای عالی مجمع جهانی اهل بیت(ع) گفت: خمس و زکاتی صحیح است که با قصد قربت باشد و انفاق با قصد قربت عبادت محسوب می شود. به گزارش خبرنگار خبرگزاری رسا، آیت الله هادوی تهرانی استاد دروس خارج فقه و اصول حوزه علمیه قم قبل از ظهر روز شنبه مورخ 20/4/94 در جلسه تفسیر قرآن که در مسجد مدرسه آیت الله گلپایگانی برگزار شد، در تفسیر آیه 31 سوره ابراهیم(ع) با اشاره به اهمیت وجود انفاق در اسلام، گفت: انفاق باعث تعادل اقتصادی در جامعه می شود. وی افزود: اگر به اسلام با دید نظام مند بنگریم در آن صورت انفاق را یک عنصر فوق العاده مهم در نظام اقتصادی اسلامی خواهیم دید که در واقع عامل تعادل اقتصادی در جامعه است. آیت الله هادوی تهرانی ادامه داد: زمانی که تعادل اقتصادی در جامعه اسلامی پیدا شود این تعادل اقتصادی باعث امنیت اقتصادی در جامعه می شود و به تبع امنیت اقتصادی، امنیت اجتماعی ایجاد می شود و در پی آن امنیت اخلاقی پدید می آید و در فضای امن اخلاقی است که رشد معنوی توسعه پیدا می کند. عضو شورای عالی مجمع جهانی اهل بیت(ع) با اشاره به آیه 31 سوره ابراهیم(ع)، اظهار داشت: این آیه به دو بعد ارتباط با خدا و انفاق اشاره دارد که هر دو آنها رکن برای یک شخص مومن و یک جامعه ایمانی است که مصداق بارز انفاق، انفاق مالی است. این استاد دروس خارج فقه و اصول حوزه علمیه قم خاطر نشان کرد: علاوه بر انفاق مالی، انفاق علمی هم وجود دارد که باعث توسعه فرهنگ و دانش عمومی در جامعه است؛ منظور از دانش، علم به دین است که موجب تأمین سعادت انسان می شود. وی افزود: انفاق در جامعه اسلامی مانند خون در بدن انسان است چراکه خون همانطوری که در بدن به طور مساوی و متناسب به همه جای بدن باید برسد و اگر کمترین اخلالی صورت…

شرکت عضو شورای عالی مجمع جهانی اهل‌بیت(ع) در راهپیمایی روز قدس

به گزارش خبرگزاری اهل‌بیت(ع) ـ ابنا ـ آیت الله مهدی هادوی تهرانی عضو شورای عالی مجمع جهانی اهل‌بیت(ع) از یکی از مسیر‌های ده‌گانه راهپیمایی روز جهانی قدس به خیل عظیم راهپیمایان پیوست. وی در حاشیه راهپیمایی روز جهانی قدس در گفت‌وگو با خبرنگاران گفت: مردم در این روز از آرمان‌های انقلاب اسلامی و امام راحل حمایت کردند. عضو شورای عالی مجمع جهانی اهل‌بیت(ع) افزود: مردم روزه دار با وجود گرمای شدید هوا با حضور گسترده خود در صحنه حاضر شدند و انزجار خود را از جنایات اسرائیل غاصب اعلام نمودند. رئیس مؤسسه رواق حکمت اضافه کرد: مردم ایران در این روز نه تنها از مردم فلسطین بلکه از مظلومین یمن نیز اعلام حمایت کردند و این روز قطعاً افکار عمومی جهان را علیه استکبار و مستکبرین می‌شوراند. آیت‌الله هادوی تهرانی ادامه داد: روز قدس از یادگاران حضرت امام راحل است و مردم نیز در این روز بزرگ به خوبی با حضور خود با امام راحل و رهبر معظم انقلاب تجدید پیمان کردند. وی همچنین با اشاره به مذاکرات هسته‌ای گفت: متأسفانه برخی کشورهای به ظاهر دوست، از به نتیجه رسیدن توافق هسته‌ای احساس خطر می‌کنند و مانع اصلی به ثمر رسیدن مذاکرات هستند. عضو شورای عالی مجمع جهانی اهل‌بیت(ع) یادآور شد: این کشورهای به ظاهر دوست در کنار مرتجعین عرب، شیوخ و مستکبرین موانع به نتیجه رسیدن مذاکرات هستند. هادوی تهرانی ادامه داد: مذاکره کنندگان ایرانی باید مراقب این کشورهای به ظاهر دوست باشند و آنها فکر می‌کنند در صورت تحقق یافتن مذاکرات، متضرر می‌شوند به همین دلیل مانع تراشی می‌کنند. راهپیمایی روز جهانی قدس امروز به صورت باشکوه با حضور اقشار مختلف مردمی همگام با سراسر کشور در شهر مقدس قم برگزار شد. لینک های مرتبط: ایلنا ابنا…