سؤال اول با عرض سلام من در مورد معاملات cfd در بازار فارکس در استفتائات جستجو کردم: شما به سؤالات fa10383 و fa10215 پاسخ دادید که این معاملات واقعی بوده و انجام آن اشکالی ندارد. {طبق تحقیقی که کردم: منظور از معاملات cfd(قرارداد مابه‌التفاوت)، انجام قراردادهای خرید و فروش برای کسب سود از طریق اختلاف ارزش دارایی با یک کارگزار (بروکر) آنلاین است. cfd نوعی ابزار مشتقه است که ارزش خود را از دارایی پایه می‌گیرد. در قرارداد مابه‌التفاوت(cfd)، خریدار و فروشنده توافق می‌کنند که اختلاف قیمت یک دارایی پایه را بین زمان باز شدن قرارداد و زمان بسته شدن آن با یکدیگر تسویه کنند. معاملات cfd را می‌توان هم در جهت صعود قیمت و هم در جهت نزول قیمت دارایی‌ها انجام داد. در cfd، معامله‌گران مالک دارایی پایه(مثلا طلا) نیستند و هیچ تحویل فیزیکی بین خریدار و فروشنده صورت نمی‌گیرد بلکه در واقع قراردادهایی بین خریدار و فروشنده ایجاد و خرید و فروش می‌شود که ارزش خود را از دارایی پایه (مثلا طلا) می‌گیرند.} در پاسخ به سؤالات fa11387 و fa10386 و fa10215 و fa10830، فرمودین انجام این معاملات مشکلی ندارد. {توضیح: با توجه به اینکه معاملات cfd؛ بدون بهره شبانه، لوریج بدون ربا و بهره، آبوک بودن بروکر باشد(بروکر A-book، سفارشات معامله‌گران را مستقیماً به بازار اصلی یا تأمین‌کنندگان نقدینگی منتقل می‌کند و قیمتها به صورت واقعی و مطابق با شرایط بازار ارائه می‌شوند) و بدلیل اینکه برای انجام معاملات cfd به کسب دانش بالایی نیاز است و با مدیریت ریسک و مدیریت سرمایه انجام می‌شود شباهتی به ربا و قمار ندارد}. طبق سؤالات fa10266 و fa10105 و fa9207، به‌صورت کامل‌تر فرمودین: “در مورد cfd، اگر واقعا کالا یا ارزی مبادله می‌شود، معامله اشکالی ندارد؛ هرچند فقط تفاضل قیمت‌ها در هنگام خرید و فروش درنظر گرفته شود و یا کالا یا ارزی به صورت فیزیکی نقل و انتقال پیدا نکند”. {توضیح: در cfd نیز کالا یا ارزی به صورت فیزیکی جابه‌جا نمی‌شود و بر اساس آن خریدار و فروشنده توافق می‌کنند که اختلاف قیمت یک دارایی پایه را بین زمان باز شدن قرارداد و زمان بسته شدن آن با یکدیگر تسویه کنند. در واقع در cfd، قراردادهایی بین خریدار و فروشنده ایجاد و خرید و فروش می‌شود که ارزش آنها مشتق از دارایی پایه (مثلا طلا) می‌باشد} برای اطمینان سؤالم این هست که با توجه به توضیحات بالا و صورت سؤالاتی که به آنها اشاره شد، آیا انجام معاملات cfd و کسب سود از آن اشکالی ندارد؟ سؤال دوم چون طبق تحقیقی که کردم در این معاملات قراردادهایی بین خریدار و فروشنده خرید و فروش می‌شود که ارزش آنها مشتق از دارایی پایه(طلا، ارز و ..) می‌باشد و تفاضل قیمت یک دارایی بین زمان باز کردن و زمان بستن قرارداد بین خریدار و فروشنده مبادله میشود. همچنین معاملاتی که بدون بهره شبانه باشد دیگر شکل ربا ندارد و چون برای انجام آنها دانش بالایی نیاز است و با مدیریت ریسک و مدیریت سرمایه انجام می‌شود شباهتی به قمار نیز ندارد و با رجوع به پاسخ آیت‌الله هادوی تهرانی به سوالاتی که به آنها اشاره کردم ایشان نیز این معاملات را واقعی دانستند؛ خودم به این نتیجه رسیدم که انجام این معاملات با این شرایط نباید مشکلی داشته باشد این که گفته شده تشخیص آن بر عهده مکلف است، اگر با همین استناد که بنظر خودم انجام این معاملات با این شرایطی که بیان کردم مشکلی ندارد و این معاملات را انجام دهم، انجام این معاملات و کسب سود از آن از نظر شرعی دیگر مشکلی ندارد؟ سؤال سوم لطف میکنید بعد از خواندن توضیحات بنده در خصوص قمار نبودن و واقعی بودن این معاملات پاسخ خود را بفرمایید که بنده به جواب قطعی برسم. توضیح در مورد قمار نبودن معاملات cfd: قمار نوعی بازی است که بدون کسب دانش و فقط بر اساس شرطبندی و برد و باخت انجام میشود. اما معاملات cfd، قمار و بازی نیست؛ بلکه یک امر تخصصی و تجارت شناخته شده است که نیاز به آموزش، کسب تجربه و تلاش ذهنی بسیار دارد و طبق تحلیل علمی و مدیریت سرمایه انجام میشود.‌ مبلغی که در این معاملات بین طرفین جابه‌جا میشود مانند هر معامله مشروع دیگری مبنی بر سود و زیان است و بر اساس برد و باخت نیست. (در واقع هر معامله‌ مشروعی که بدون دانش و بدون مدیریت ریسک و صرفا برای بازی و سرگرمی و برد و باخت انجام شود میتواند شکل قمار پیدا کند، که در معاملات cfd ما این حالت اصلا مدنظر ما نیست) توضیح درمورد واقعی بودن معاملات cfd: چیزی که در این معاملات مورد مبادله قرار میگیرد تفاضل قیمت دارایی پایه در زمان باز شدن و‌ زمان بسته شدن قرارداد است. درواقع قردادهایی بین خریدار و‌ فروشنده ایجاد و خرید و فروش میشود که ارزش خودشان را از دارایی پایه (که یک دارایی واقعی مثل طلا یا ارز و ..است) میگیرد و میزان سود و ضرر بر اساس همین اختلاف قیمت دارایی در زمان باز و بسته شدن قرارداد بین خریدار و‌ فروشنده تسویه میشود. با این توضیحات و طبق پاسخ آیت‌الله هادوی تهرانی در استفتائات به سوال fa10266 که فرمودند: “در مورد cfd، اگر واقعا کالا یا ارزی مبادله می‌شود، معامله اشکالی ندارد؛ هرچند فقط تفاضل قیمت‌ها در هنگام خرید و فروش درنظر گرفته شود و یا کالا یا ارزی به صورت فیزیکی نقل و انتقال پیدا نکند”، بنظر می‌رسد که این معاملات را می‌توان معامله واقعی درنظر گرفت. همچنین بروکری که با آن کار میکنم از نوع A-book است یعنی سفارشات معامله‌گران را مستقیماً به بازار اصلی یا تأمین‌کنندگان نقدینگی منتقل می‌کند و قیمتها به صورت واقعی و مطابق با شرایط بازار ارائه می‌شوند. سوالی که از آیت‌الله هادوی تهرانی دارم این است که اگر این معاملات را با شرایطی که در اینجا توضیح‌ دادم انجام دهم آیا مشکل قمار بودن و غیرواقعی بودن(صوری بودن) این معاملات رفع میشود و میتوانم این معاملات را انجام دهم و کسب سود حلال کنم؟ سؤال چهارم سلام با تشکر از شما اینکه فرمودین تشخیص موضوع بر عهده مکلف است، اگر طبق تحقیقی که کردم خودم به این نتیجه برسم که انجام این معاملات مشکلی ندارد و انجام دهم، آیا کسب سود از این معاملات حلال است و دیگر مشکلی از نظر شرعی ندارد؟